Araç Değer Kaybı Tazminatı Nasıl Alınır ?

Trafik kazaları, her geçen yıl artan araç sayısı nedeniyle daha sık yaşanıyor. Bu kazalar sadece anlık hasar bırakmıyor; yaralanma, ölüm veya maddi zararlarla birlikte uzun vadeli tazminat hakları doğuruyor. Özellikle araç sahipleri için en yaygın ve gözden kaçan zarar kalemlerinden biri araç değer kaybıdır. Kaza sonrası araç ne kadar iyi onarılırsa onarılsın, hasar kaydı nedeniyle ikinci el piyasasında eskisi kadar değer görmez. Bu fark, tazminat hakkı yaratır ve kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından (ZMMS) bu bedeli talep edebilir.

1) Trafik Kazalarında Oluşan Zararlar ve Tazminat Türleri Trafik kazaları maddi hasarlı, yaralanmalı veya ölümlü olarak sonuçlanabilir. Zararlar genel olarak iki ana başlıkta toplanır:

• Kişiye Bağlı Zararlar: Yaralanma veya ölüm durumunda maddi (tedavi giderleri, iş gücü kaybı, sürekli/geçici iş göremezlik) ve manevi (elem, üzüntü, ıstırap) tazminatlar talep edilebilir. Ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze giderleri gibi kalemler devreye girer.

• Araç Zararları: Hasar bedeli (onarım ve parça giderleri), değer kaybı ve hasar farkı (yan sanayi parça kullanımı nedeniyle oluşan ekstra zarar) gibi maddi talepler.

  
  

Sigorta şirketleri, kusur oranına göre ödeme yapar. Kusur tamamen sizdeyse tazminat alamazsınız ancak trafik kazası tespit tutanağındaki kusur oranına itiraz edilebilir. Eğer, kusursuz veya daha az kusurluysanız karşı tarafın sigortasından hakkınızı arayabilirsiniz. Zamanaşımı süresi genellikle kaza tarihinden itibaren 2 yıl (zarar ve sorumluyu öğrendiğiniz tarihten başlar), her durumda 10 yıldır.

2) Araç Değer Kaybı Nedir ve Nasıl Oluşur?

Araç değer kaybı, kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa değeri ile tamir sonrası değer arasındaki farktır. Hasar kaydı (TRAMER kaydı) nedeniyle alıcılar aracı daha az tercih eder, bu da fiyat düşüşüne yol açar. Bu zarar, Türk Borçlar Kanunu'ndaki haksız fiil hükümlerine dayanır ve karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından talep edilir.

Örnek: Kaza öncesi rayiç değeri 1.400.000 TL olan bir araç, onarım sonrası uzmanlarca tespit edilecek yeni değer olan 1.360.000 TL'ye düşerse yaklaşık 40.000 TL değer kaybı oluşur. Bu fark, bilirkişi raporuyla netleşir.

3) Araç Değer Kaybı Durumunda İlk Olarak Ne Yapılmalıdır?

a- Kaza yaptığınız araç sürücüsü ile birlikte kaza tespit tutanağı tutun. Karşı taraf kaza tespit tutanağı tutmak istemezse polis çağırarak kazayı tutanak altına alın.

b- Aracınızı tamir ettirerek ödediğiniz bedelin faturasını alın.

c- Kaza tespit tutanağı, servis faturası, kaza anına ilişkin fotoğraflar ve ruhsat fotokopisi ile birlikte değer kaybı alanında uzman bir avukata başvuruda bulunun.

4) Değer Kaybı Tazminatı İçin Gerekli Şartlar Nelerdir ?

Değer kaybı hakkı kazanmak için şu koşullar aranır:

• Kaza tarihinden itibaren en fazla 2 yıl geçmiş olmalıdır.

• Hasar, aracın daha önce hiç hasar görmemiş veya yenilenmemiş bir bölgesinde olmalıdır.

• Hasar mini onarım kapsamına girmemelidir. (kaporta, tampon, plastik parçalar, cam, jant, lastik, hava yastığı, mekanik/elektrik/elektronik aksam, döşeme gibi kalıcı onarımlar olmalıdır).

• Araç ağır hasar (pert) kaydına sahip olmamalıdır (çekme veya hurda belgeli araçlar hariç).

• Araç türü kısıtlamaları: Kısa süreli kiralık, taksi, dolmuş, test aracı, koleksiyon/antika araçlar, belediye otobüsleri, itfaiye araçları, yol süpürme araçları, tekerlekli/paletli zırhlı araçlar veya motorlu bisiklet kaynaklı zararlar genellikle kapsam dışıdır.

• Kusur durumu: Tamamen kusurlu taraf talep edemez; kusursuz veya daha az kusurlu taraf hakkını arayabilir.

  
  

Bu şartlar sağlanmazsa sigorta şirketi ödemeyi reddeder.

5) Değer Kaybı Nasıl Hesaplanır?

Hesaplama, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve SEDDK tebliğlerine (örneğin 04.12.2021 tarihli tebliğ) göre yapılır. Bilirkişi incelemesinde şu faktörler dikkate alınır:

• Aracınızın marka, model, üretim yılı ve trafiğe çıkış tarihi.

• Kilometre ve hasar geçmişi.

• Hasarın niteliği, miktarı, yeri ve onarım türü.

• Kusur oranı.

• Kaza öncesi ve sonrası ikinci el piyasa değeri (TSB rayiç bedel listeleri baz alınır)

Serbest piyasa değer kaybı yöntemi uygulanır ve gerçek zarar ilkesiyle, bilirkişi raporu belirleyici olur.

6) Sigorta Şirketleri Neden Ödemekten Kaçınır?

Sigorta şirketleri değer kaybını otomatik ödemez – talep edilmedikçe bu hakkı tanımazlar. Kusur oranını düşük göstermek, eksik evrak istemek veya düşük teklif sunmak yaygın taktiklerdir. Erken başvuru yapılmazsa zamanaşımı devreye girer ve hak kaybı yaşanır.

7) Uzman Trafik Kazası Avukatı Neden Önemlidir?

Ülkemizde yasal bir statüye sahip olmayan hasar danışmanlık firmaları kaza sonrası çeşitli yollarla elde ettikleri mağdur veya sigortalı numaralarını arayarak vekaletlerini istemektedir. Yasal bir statüsü bulunmaması nedeniyle hasar danışmanlık şirketleri tarafından yapılan işlemlerde kaza geçiren taraf hem alacağını alamamakta hem de muhatap bulamamaktadır. Bu nedenle bir avukata vekalet verilmesi her zaman daha sağlıklı olacaktır.

Değer kaybı süreci teknik detaylar ve hukuki bilgi gerektirir. Uzman bir avukat:

• Gerekli evrakları (kaza tutanağı, fotoğraflar, ekspertiz raporu, faturalar) toplar ve eksiksiz hazırlar.

• Sigortaya doğru başvuru yapar, kusur oranını tartışır.

• Bilirkişi incelemesi talep eder, en yüksek tazminatı hedefler.

• Gerekirse dava veya tahkim sürecini yönetir.

Kendi başınıza başvuru yapıldığında alınan tutar genellikle düşük kalır; uzman takip ile hem zaman kazanılır hem de maksimum tazminat elde edilir.

Ayrıca trafik kazaları sonucunda meydana gelen zararlar yalnızca araçta meydana gelen somut zararlar değil aynı zamanda aracın kullanımından mahrum kalınması nedeniyle doğan ekonomik zararlar da olabilmektedir. Trafik kazası sonucu aracı hasar gördüğü için aracını tamir süresince kullanamayan bu sebeple de maddi zarara uğrayan kişiler aracından mahrum kaldığı süre için oluşan ekonomik zarar sebebiyle tazminat istemeye hak kazanır. Araç mahrumiyet bedeli tazminatına ilişkin yazımızı da yakında sitemizde paylaşacağız.